Λίγο πριν τη μεταρρύθμιση

Αν κοιτάξει κανείς προς τα πίσω, διαπιστώνει το εξής: εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μεγάλου εύρους έγιναν το 1964, το 1976, το 1987 (νομίζω) και το 1997. Μιλάμε για διαστήματα περίπου δεκαετίας. Επομένως είμαστε στα πρόθυρα μιας νέας μεταρρύθμισης, για την οποία, ωστόσο, ο διάλογος δεν έχει καν ανοίξει.

Το μόνο όργανο που δείχνει να ασχολείται σοβαρά με την επόμενη μεταρρύθμιση είναι το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας, το οποίο συνεστήθη το 1997, αλλά εγώ προσωπικά μόνο πρόσφατα και επί προεδρείας Θάνου Βερέμη το άκουσα να ενεργοποιείται. Όχι ότι οτιδήποτε λέει είναι σωστό, αλλά τουλάχιστον ασχολείται κάποιος με αυτό που λέγεται «Παιδεία» στην Ελλάδα.

Με συνεντεύξεις του τον τελευταίο καιρό, ο καθηγητής κ. Βερέμης εκφράζει τη σκέψη πως για να ξεκολλήσουν οι μαθητές από τα φροντιστήρια θα πρέπει να αφαιρεθεί ένα έτος από το Δημοτικό (η φοίτηση στο οποίο γίνεται από πενταετής εξαετής) και να μπει αυτό το έτος εμβόλιμα μεταξύ Γ Λυκείου και Τριτοβάθμιας. Έτσι, λέει ο κ. Βερέμης, μπορούμε να μιλάμε για σύσταση ενός «εθνικού φροντιστηρίου», το οποίο θα απελευθερώνει το Λύκειο από τη «δουλεία» της παραπαιδείας, αφαιρώντας του παράλληλα το μοναδικό ρόλο που έχει πλέον, αυτόν του προθαλάμου της Τριτοβάθμιας (σχετικά άρθρα εδώ κι εδώ).

Ο κ. καθηγητής ανοίγει πολλά μέτωπα. Βέβαια, σπεύδει να διευκρινίσει ότι δεν πρόκειται για προτάσεις, αλλά για σκέψεις και μάλιστα όχι του ΕΣΥΠ, αλλά δικές του. Εγώ εξακολουθώ να πιστεύω ότι, αφού είναι σκέψεις του, γιατί να μη γίνουν και εισηγήσεις του στο τραπέζι του εθνικού διαλόγου που – υποτίθεται – ξεκινά τον Οκτώβριο, αλλά μόνο διάλογος και μόνο εθνικός δε θα είναι.

Για το πόρισμα του ΕΣΥΠ, το οποίο έχει διαρρεύσει από το 2006, θα τα πούμε άλλη φορά. Εγώ θέλω να σταθώ σε κάποια πράγματα που είπε ο κ. Βερέμης και μου έκαναν εντύπωση.

1. Μιλάμε για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και το μόνο που σκέφτεται ο κ. Βερέμης είναι το αν το Λύκειο θα διαρκεί τρία ή τέσσερα χρόνια;

2. Το πρόβλημά μας είναι το αν τα παιδιά θα πηγαίνουν φροντιστήριο εκτός ή εντός σχολείου;

3. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση συνίσταται μόνο σε μία αλλαγή ένα βήμα πριν την Τριτοβάθμια; Δηλαδή, αλλάζοντας την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια, έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση; Δηλαδή εγώ που από Σεπτέμβριο θα πάρω έναν καινούριο καναπέ και θα βάψω τις πόρτες στο διαμέρισμά μου, μπορώ να λέω ότι κάνω μια ριζική ανακαίνιση;

4. Η παραπαιδεία δεν καταργείται και δεν πρόκειται να καταργηθεί ποτέ για δύο απλούς λόγους. Ο ένας είναι ότι τα φροντιστήρια είναι επιχειρήσεις με εργαζόμενους, δηλαδή πληρώνουν φόρο στο κράτος, ένσημα στο ΤΕΒΕ (οι ιδιοκτήτες τους) και ένσημα στο ΙΚΑ (για τους εργαζόμενους τους). Στηρίζουν, δηλαδή, πολλά για να τα καταργήσεις. Συν που δίνουν δουλειά σε αδιόριστους εκπαιδευτικούς, κάτι που αν εκλείψει θα προκαλέσει άμεσα κοινωνικά προβλήματα, καθώς θα γεμίσουν οι δρόμοι εκπαιδευτικούς χωρίς δουλειά ούτε στο δημόσιο ούτε στον ιδιωτικό τομέα. Πώς θα ζήσουν; Θα κάνουν ιδιαίτερα, άρα παραοικονομία, άρα φοροδιαφυγή, άρα βράσε ρύζι. Επομένως θεωρώ ότι είναι τουλάχιστον ουτοπικό να μιλάμε για κατάργηση των φροντιστηρίων, όπως είναι τα πράγματα τώρα.

Δηλαδή, τα φροντιστήρια θα υπάρχουν εσαεί και δε μπορούμε να κάνουμε τίποτε για αυτό; Δεν είπα κάτι τέτοιο. Είπα ότι, αν επιθυμούμε την κατάργηση της παραπαιδείας, θα πρέπει να συντρέξουν αρκετές προϋποθέσεις (εύκολη πρόσβαση των καταρτισμένων καθηγητών στην αγορά εργασίας π.χ.) που αυτήν τη στιγμή δε δείχνει κανείς διατεθειμένος να ενεργοποιήσει.

Σκοπεύω να επανέλθω σύντομα.